Hayır, hava oksijen değildir. Bunu karıştırmak masum bir dil sürçmesi değil; bilim okuryazarlığını, yangın güvenliğini, hatta sağlık kararlarını etkileyen köklü bir yanılgı. Bu yazı, “Hava ile oksijen aynı şey mi?” sorusuna tartışma yaratacak kadar cesur ama herkesin anlayacağı kadar sade bir cevap veriyor: Eşitlemeyi bırakın, farkı konuşalım. Hızlı cevap: Hava ≠ Oksijen. Hava bir karışımdır; oksijen o karışımın parçalarından yalnızca biridir. “Hava = Oksijen” Yanılgısı Neden Bu Kadar Yaygın? Günlük dilimiz tembeldir; nefes almak deyince akla “oksijen” gelir, çünkü yaşam için kritik rol onundur. Peki sonuç? Tüm havayı oksijen sanmak. Oysa oksijensiz bir dünya kadar, oksijenin “tek başına dünya” olduğu…
8 YorumEtiket: bir
Gereklilik Kipi: Toplumsal Normlar ve Cinsiyet Rolleri Üzerinden Bir Sosyolojik İnceleme Bir araştırmacı olarak, toplumsal yapıların ve bireylerin etkileşimini anlamak, her zaman ilginç ve karmaşık bir süreç olmuştur. Bu süreç, sadece bireysel eylemlerle değil, aynı zamanda bu eylemlerin şekillendiği kültürel ve yapısal bağlamlarla da ilgilidir. Toplum, dilin bile ne anlama geldiğini, neyin “gerekli” olduğunu ve hangi eylemlerin sosyal olarak kabul edilebilir olduğunu sürekli olarak şekillendirir. Bu yazıda, dildeki gereklilik kipinin, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler ile nasıl iç içe geçtiğine dair bir analiz yapacağım. Sonuç olarak, hem bireysel deneyimlerimize hem de toplumsal yapılarımıza dair daha derin bir anlayış…
16 YorumHamamözü Neyi Meşhur? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Keşif Küçük bir ilçenin kalbinde, Anadolu’nun sıcak misafirperverliğini hâlâ iliklerine kadar hissedebileceğiniz bir yer düşünün: Hamamözü. Burası, adını sıcak su kaynaklarından alan, doğayla insan arasındaki eski bir dostluğun hâlâ sürdüğü bir toprak parçası. Bu yazıda, Hamamözü’nün “neyi meşhur?” sorusuna sadece coğrafi değil, aynı zamanda kültürel ve evrensel bir bakışla yanıt arayacağız. Çünkü bir yerin meşhurluğu sadece yemeklerinde, kaplıcalarında değil; oranın insanının dünyaya kattığı ruhla da ilgilidir. — Hamamözü’nün Kökeni ve Evrensel Bir Fenomen: Şifalı Suların Hikâyesi Dünyanın dört bir yanında, termal sular yüzyıllardır hem fiziksel hem ruhsal bir arınma alanı olarak görülmüştür.…
10 YorumGüç, Toplum ve Kimlik Üzerine: Cengiz Gömleksiz Nereli? Güç ilişkilerinin görünmez ağları, her toplumun damarlarında dolaşır. Bir siyaset bilimci olarak, bu ağları çözümlemek; bireyin, kurumların ve ideolojilerin nasıl bir iktidar yapısı içinde şekillendiğini anlamak demektir. Cengiz Gömleksiz ismi de bu bağlamda sadece bir kimlik ya da bir yer sorusuna değil, çok daha derin bir sosyopolitik kimlik inşasına işaret eder. Peki, “Cengiz Gömleksiz nereli?” sorusu neden yalnızca coğrafi bir merak değil de, aynı zamanda toplumsal bir analiz sorusudur? “Nerelilik” Kavramı: Kimliğin Politik Boyutu Bir insanın “nereli” olduğu, sadece doğduğu yeri değil, aynı zamanda ait olduğu kültürel, ideolojik ve sınıfsal yapıyı da…
10 YorumHam Kelimesi Nereden Gelir? Bir Kelimenin Kalbinde Gizli Hikâye Bir gün bir kelimenin peşine düşmeye karar verdim. “Ham.” Basit gibi görünen, ama içinde olgunlaşmamış bir potansiyel taşıyan bu kısa kelime… Her dilde böyle kelimeler vardır: az söyler ama çok hissettirir. Peki “ham” kelimesi nereden gelir, ne taşır içinde? Belki de bunu anlamanın yolu sözlükten değil, insanlardan geçiyordur. Sizi bir hikâyeye davet ediyorum — bir kelimenin kökeninden, insanın kendini bulma yolculuğuna uzanan bir hikâyeye. Bir Zanaatkârın Atölyesinde Başlayan Hikâye Anadolu’nun küçük bir kasabasında, toprağın kokusuna karışan çekiç sesleri arasında yaşayan Mehmet Usta vardı. Kil, onun elinde şekil bulur; taş, onun dokunuşuyla…
8 YorumAlabalık Dolapta Kaç Gün Saklanır? Ekonomik Bir Bakış Bir ekonomist, her zaman şu soruyla başlar: “Kıt kaynaklarla sınırsız ihtiyaçları nasıl karşılarız?” Bu yalnızca makro ölçekte enerji, su ya da sermaye için değil, mikro düzeyde mutfakta duran bir alabalık için de geçerlidir. Çünkü her seçim bir vazgeçiştir; dolaba koyduğumuz balık, zamanı geldiğinde ya besin olur ya da israf. Alabalığın dolapta kaç gün saklanabileceği sorusu, aslında kaynak yönetimi, fırsat maliyeti ve tüketim davranışı ekseninde okunabilecek bir ekonomik denklem sunar. Balıkta Zaman ve Değer: Mikroekonomik Perspektif Alabalık, hızlı bozulabilen bir protein kaynağıdır. Taze halde buzdolabında genellikle 1–2 gün içinde tüketilmesi önerilir; dondurucuda ise…
16 Yorum3 Yollu Vana Nedir, Ne İşe Yarar? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Bağlamında Bir Analiz Merhaba sevgili okur, Bugün teknik gibi görünen ama aslında hayatın her alanına temas eden bir kavramı konuşacağız: 3 yollu vana. Evet, ilk bakışta mekanik bir parça gibi duruyor. Ama işin içine toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet penceresinden bakınca, bu küçük parçanın bize öğreteceği çok şey olduğunu görebiliriz. Gelin birlikte hem “3 yollu vana nedir, ne işe yarar?” sorusuna cevap bulalım hem de bu kavramı insan ilişkileri, toplum yapısı ve farklı bakış açılarıyla bağdaştıralım. — 3 Yollu Vana Teknik Olarak Ne Demektir? 3 yollu…
14 Yorum15 Yaşında Boks’a Gidilir Mi? Bir Hikâye, Bir Soru ve Cevap Merhaba sevgili okuyucular! Bugün size, boksun sadece bir spor dalı değil, aynı zamanda bir hayat yolculuğu olduğunu anlatan bir hikâye paylaşmak istiyorum. Belki de bazılarınıza tanıdık gelecektir, belki de birçoğunuz bu hikâyede kendi içinizden bir parça bulacak. Bu yazıyı yazarken, aklıma bir zamanlar kendimi bulduğum o anlar geldi. Şimdi, gözlerinizi kapatıp, 15 yaşında bir gencin boks salonuna adım atmaya karar verdiği anı düşünün. İşte tam da bu soruya, “15 yaşında boks’a gidilir mi?” diye yanıt arayacağız. Bir Hikâye Başlıyor: Emre ve Boks Emre, 15 yaşına girmiş bir gençti. Hep…
12 YorumSincabın Kanadı Var Mıdır? Antropolojik Bir Bakış Kültürler, farklı coğrafyalarda var olan toplulukların doğayı, hayvanları ve insanları nasıl algıladığını, hayal gücünün ne denli güçlü olduğunu ortaya koyan derin bir yansıma alanıdır. Antropologlar olarak, kültürlerin farklılıklarını anlamak için bazen en sıradan görünen nesneler ya da canlılar üzerinden yola çıkarız. Hangi kültür, hangi hayvanı daha çok kutsar ya da hangi özelliklerini sembolize eder? Bu sorular, insanların doğa ile olan etkileşimini ve hayvanların kültürel anlamlarını keşfetmek için mükemmel bir başlangıçtır. Bugün, bir başka ilginç soruya göz atıyoruz: “Sincabın kanadı var mıdır?” Bu, ilk bakışta çocukça bir soru gibi gelebilir. Ancak bir antropolog olarak,…
14 YorumKuvayi Milliye’nin Sesi Olan Gazete Nedir? Merhaba! Bugün, Kurtuluş Savaşı’nın önemli bir parçası, halkın sesi ve belki de o dönemin en etkili “yayın organı” olan bir gazeteye bakacağız: Kuvayi Milliye’nin sesi olan gazete nedir? Bunu tartışırken farklı bakış açıları da sunacağım, çünkü her olay, her tarihsel figür gibi, her zaman birden fazla açıdan ele alınabilir. Erkeklerin daha çok veri ve objektif bakış açılarıyla, kadınların ise duygusal ve toplumsal etkiler üzerinden değerlendirmeleri arasında farklar olabilir. Peki bu gazeteyi tam olarak nasıl anlamalıyız? Hadi, derinlemesine bir yolculuğa çıkalım! Erkeklerin Bakış Açısından: Objektif ve Veri Odaklı Bir Yaklaşım Erkekler, genellikle olayları daha çok…
14 Yorum